ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΡΗΣΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝ-ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ

Ελεγχόμενος φορέας:

Ν.Π.Ι.Δ. σχετιζόμενο με την ανακύκλωση αποβλήτων

Αντικείμενο ελέγχου:

Η νομιμότητα των ενεργειών σχετικά με την τήρηση της νομικής υποχρέωσης των διαχειριστών – παραγωγών συσκευασιών για την εναλλακτική διαχείριση των Αποβλήτων Συσκευασίας και ο εντοπισμός αδύναμων σημείων -δυσλειτουργιών στη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Παραγωγών (Ε.Μ.ΠΑ.), με σκοπό την εξάλειψη της εισφοροδιαφυγής.

Ευρήματα:

Ως προς τον περιορισμό της εισφοροδιαφυγής:

• Η διασύνδεση Ε.Μ.ΠΑ. και Γ.Ε.ΜΗ. ενεργοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025, εννέα έτη μετά την αρχική νομοθετική πρόβλεψη. Με τη διασύνδεση εντοπίστηκαν άμεσα 805 υπόχρεοι παραγωγοί, οι οποίοι δεν είχαν συμβληθεί με Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης (Σ.Σ.Ε.Δ.) και δεν είχαν εγγραφεί στο Ε.Μ.ΠΑ.
• Ένα εκ των τεσσάρων Σ.Ε.Δ. που λειτουργούν στο ρεύμα των αποβλήτων συσκευασιών δεν εφαρμόζει μηχανισμό αυτοελέγχου για την ετήσια αξιολόγηση της ποιότητας των στοιχείων που συλλέγονται κατά την υποβολή των εκθέσεων από τους υπόχρεους παραγωγούς.

Ως προς τον έλεγχο της τήρησης των υποχρεώσεων των διαχειριστών – παραγωγών συσκευασιών και των Σ.Ε.Δ. από το ελεγχόμενο Ν.Π.Ι.Δ.:

• Δεν είχαν εγκριθεί οι επιμέρους διαδικασίες με τα αντίστοιχα Φύλλα Ελέγχου του Σχεδίου Επιθεωρήσεων και Ελέγχων.
• Δεν είχε ολοκληρωθεί η κατάρτιση μεθοδολογίας προσδιορισμού διοικητικών κυρώσεων και η προετοιμασία σχεδίου π.δ., τέσσερα και πλέον έτη από τη σχετική νομοθετική πρόβλεψη (ν. 4819/2021).
• Από το 2022 είχαν πραγματοποιηθεί μόλις έξι έλεγχοι επί συνόλου 9.785 παραγωγών.
• Δεν είχαν διενεργηθεί 106 εκκρεμείς έλεγχοι σε υπόχρεους που αφορούσαν τα έτη 2022 και 2023, ενώ από το 2024, δεν έχει εξακριβωθεί η συμμόρφωση 83 υπόχρεων ως προς τη σύμβασή τους με Σ.Ε.Δ. και την εγγραφή τους στο ΕΜΠΑ.
• Δεν πραγματοποιήθηκε κανένας έλεγχος σε Σ.Ε.Δ. των αποβλήτων συσκευασιών κατά τα έτη 2022 – 2025.
• Δεν εγκρίθηκε Πρόγραμμα Επιθεωρήσεων και Ελέγχων για το 2024, ενώ για το 2025 το Πρόγραμμα εγκρίθηκε στις 02.09.2025, δηλ. στο τέλος του 3^ο τριμήνου του έτους.
• Δεν απεστάλησαν οδηγίες ή/και συστάσεις σε Σ.Ε.Δ. ως προς τη μεθοδολογία ελέγχου των υπόχρεων παραγωγών από τα Σ.Ε.Δ., τον μηχανισμό αυτοελέγχου των Σ.Ε.Δ., τη διαχείριση των καταγγελιών που δέχονται και την τυχόν κοινοποίησή τους στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) 

Προτάσεις – Συστάσεις:

Βάσει της έκθεσης ελέγχου της Ε.Α.Δ. ζητήθηκε από το ελεγχόμενο Ν.Π.Ι.Δ.:

• Να προβεί άμεσα: α) στον έλεγχο των υπόχρεων που βρίσκονται σε εκκρεμότητα από το 2022 έως το 2025, β) σε έγγραφη ενημέρωση των 805 νομικών ή φυσικών προσώπων που προέκυψε από τη διασύνδεση Ε.Μ.ΠΑ. και Γ.Ε.ΜΗ ότι είναι υπόχρεοι εγγραφής στο Ε.Μ.ΠΑ., γ) σε έλεγχο του Σ.Ε.Δ. που δεν εφαρμόζει μηχανισμό αυτοελέγχου και δ) στην έγκριση των επιμέρους Διαδικασιών Επιθεωρήσεων και Ελέγχων και των Φύλλων Ελέγχου.
• Να επισπεύσει την κατάρτιση μεθοδολογίας προσδιορισμού διοικητικών κυρώσεων, την επεξεργασία σχεδίου Πρόσκλησης Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την κατάρτιση Μητρώου Επιθεωρητών και τη διαμόρφωση τελικού σχεδίου της κ.υ.α. για τον καθορισμό του πλαισίου συνδρομής άλλων υπηρεσιών στην ελεγκτική του δράση.
• Να αποστείλει οδηγία στα Σ.Ε.Δ. με την οποία θα εξειδικεύονται η μεθοδολογία ελέγχου των υπόχρεων παραγωγών από τα Σ.Ε.Δ., ο μηχανισμός αυτοελέγχου των Σ.Ε.Δ., η διαχείριση των καταγγελιών που δέχονται και η τυχόν κοινοποίησή τους στο ελεγχόμενο Ν.Π.Ι.Δ.